Klub Turystyczno-Radiowo-Astronomiczny "Ryjek" SP9KGP

RSS
Categories Menu

Astronomia

Teleskop - KudłaczeAstronomia w Ryjku zaczęła się w roku 2010. Wtedy to okazało się, że na terenie Polany Kudłacze gdzie znajduje się nasza siedziba znajduje się stara i opuszczona stacja astronomiczna wyposażona w niewielki teleskop. Po szybkich oględzinach podjęta została decyzja, że spróbujemy stacje odrestaurować.

Tak to powoli zaczęła powstawać grupa astronomiczna, która zajmowała się stacją, jej odnową i rozbudową. Aktualnie przy teleskopie „pracują” trzy grupy:

Stacja wyposażona jest w 25 cm reflektor Newtona o światłosile f/7,26 i ogniskowej 181,5 cm, a sam teleskop umieszczony jest na montażu Dobsona.

Montaż i wyposażenie teleskopu:

  • spawana konstrukcja wykonana z kształtowników 5×5 cm
  • obydwie osie obrotu oparte są na łożyskach – obrotu w azymucie 215 mm oporowym wzdłużnym, a w wysokości 8 małych łożyskach poprzecznych.
  • teleskop wyposażony jest w wyciąg okularowy 2” z redukcją do 1,25”.

Dostępne są aktualnie w dwa okulary:

  • Plössla o ogniskowej 32 mm z własnym polem widzenia 50° – powiększenie 56x
  • Plössla o ogniskowej 10 mm z własnym polem widzenia 50° – powiększenie 180x

Dodatkowo w przypadku obserwacji jaśniejszych obiektów można dokręcić do okularów filtr ND 13% który tez jest do dyspozycji na miejscu.

Przy dobrej przejrzystości powietrza, stosując powiększenie 134x, zasięg gwiazdowy teleskopu dochodzi do 16,0 mag i umożliwia obserwacje obiektów mgławicowych do około 13,5 mag. Używając tego samego powiększenia przy spokojnej atmosferze można rozdzielić gwiazdy odległe o 0”,5.

Polana Kudłacze znakomicie nadaje się do prowadzenia obserwacji ponieważ charakteryzuje się dość ciemnym niebem, któremu w skali Bortle’a odpowiada numer 4 (z wyjątkiem północnego horyzontu, gdzie wyraźnie jeszcze widać łunę krakowską). Przy dobrej przejrzystości powietrza pozwala ono dostrzec gołym okiem gwiazdy 6,5 mag, M33 i inne, a w gorszych warunkach gwiazdy do 6,0 mag, M13.

Za dobre warunki odpowiedzialna jest w pewnym stopniu spora wysokość – 730 m n.p.m i nad okolicznymi miejscowościami oraz Rabą. Wynosi ona łąkę ponad lokalne zamglenia i w pewnym stopniu redukuje ekstynkcję atmosferyczną w pobliżu horyzontu.

Miejsce to znajduje się w nadzwyczaj astronomicznym zakątku Polski. Przed wojną, na odległym o godzinę drogi Lubomirze (904 m n.p.m.), znajdowała się stacja astronomiczna Uniwersytetu Jagiellońskiego znana z odkrycia dwóch komet. W czasie wojny stacja została niestety zniszczona i przez długi czas znajdowały się tam tylko resztki fundamentów zaś sama polana zarosła lasem. Aktualnie obserwatorium na Lubomirze zostało odbudowane i jest otwarte dla zwiedzających.

Na oddalonej również o godzinę, tyle, że w przeciwnym kierunku Uklejnie (677 m n.p.m.), znajdowała się przed wojną podobna stacja, jednak z powodu późniejszego zaniechania obserwacji obiekt ten popadł w ruinę w obec braku betonowych elementów nie pozostał po nim żaden ślad.

Stacja astronomiczna KudłaczeKudłacze leżą prawie po środku czerwonego szlaku łączącego te miejsca.

Nieopodal Uklejny, na Chełmie (614 n n.p.m.), znajduje się murowane obserwatorium zwieńczone kopułą. Jest ono własnością krakowskiego miłośnika astronomii Pawła Sochy. Obserwatorium to wyposażone jest (dane z 2001 roku) w 350 mm Newtona f/4,5.

Nie sposób także pominąć, że u podnóża Lubomira, na łące własności państwa Jasiewiczów, przez wielu lat w okresie nowiu sierpniowego biwakowali obserwatorzy z Oddziału Krakowskiego PTMA.